Teoria INF.03: Grafika komputerowa
Formaty plików i przezroczystość, kompresja stratna i bezstratna, raster i wektor, kadrowanie, skalowanie i kanał alfa.
Było na egzaminie — wymagania z 152 arkuszy części praktycznej CKE (INF.03, EE.09, E.14), 2018–2026
- 108/152Skalowanie obrazu · ostatnio czerwiec 2026
- 32/152Kadrowanie · ostatnio czerwiec 2026
- 19/152Tekst na grafice · ostatnio styczeń 2026
- 9/152Animacja GIF · ostatnio styczeń 2026
Najważniejsze zagadnienia 30
0/30 umiem
- Który format obsługuje przezroczystość, a który animację? #
- Przezroczystość: PNG i GIF. Animacja: GIF. JPG nie obsługuje ani jednego, ani drugiego.
- Czym różni się kompresja stratna od bezstratnej? #
- Stratna (JPG) trwale usuwa część informacji dla mniejszego pliku. Bezstratna (PNG, GIF) zachowuje pełną jakość.
- Czym różni się grafika rastrowa od wektorowej? #
- Rastrowa (JPG, PNG) to siatka pikseli — traci jakość przy powiększaniu. Wektorowa (SVG) to opis matematyczny — skaluje się bez utraty jakości.
- Czym różni się kadrowanie od skalowania? #
- Kadrowanie wycina fragment obrazu i zmniejsza jego zawartość. Skalowanie zmienia wymiary całości bez wycinania.
- Jak przeskalować obraz bez zniekształcenia? #
- Zachowując proporcje — podajesz jeden wymiar, drugi wylicza się sam. W GIMP-ie służy do tego ikona łańcucha.
- Czym jest kanał alfa? #
- Dodatkową informacją o przezroczystości piksela. Format PNG może zachować pełny kanał alfa, dlatego nadaje się do logo bez tła.
- Co oznacza rozmiar obrazu 1200 × 800 pikseli? #
- Obraz ma 1200 pikseli szerokości i 800 wysokości. To jego wymiary cyfrowe, a nie rozmiar wydruku w centymetrach.
- Jak obliczyć wysokość obrazu 16:9 przy szerokości 1280 pikseli? #
1280 × 9 / 16 = 720, więc poprawny rozmiar to 1280 × 720 pikseli.- Jaki format wybrać dla zdjęcia, a jaki dla logo z przezroczystością? #
- Dla fotografii zwykle JPG, bo daje mały plik. Dla logo z przezroczystością PNG albo SVG, zależnie od źródła.
- Dlaczego plik roboczy z warstwami warto zachować osobno? #
- Format roboczy, np. XCF, pozwala wrócić do tekstu i warstw. Wyeksportowany JPG lub PNG spłaszcza projekt i utrudnia poprawki.
- Co sprawdzić bezpośrednio po eksporcie grafiki? #
- Nazwę, folder, format, wymiary, przezroczystość i wygląd po ponownym otwarciu pliku. Dobry obraz zapisany pod złą nazwą może nie zostać oceniony.
- Które formaty są rastrowe? #
- JPG, PNG, GIF, BMP, TIFF, WebP.
- Które formaty są wektorowe? #
- SVG, AI, EPS, CDR. Do stron internetowych używa się SVG.
- Kiedy wybrać JPG? #
- Do zdjęć z wieloma barwami. Kompresja jest stratna, ale plik mały. Nie obsługuje przezroczystości.
- Kiedy wybrać PNG? #
- Do grafik z ostrymi krawędziami, tekstem i przezroczystością. Kompresja bezstratna, plik większy niż JPG.
- Kiedy wybrać GIF? #
- Do prostych animacji i grafik o małej liczbie barw. Ograniczenie to 256 kolorów w palecie.
- Czym jest WebP? #
- Nowoczesnym formatem obsługującym kompresję stratną i bezstratną, przezroczystość i animację. Pliki są mniejsze niż JPG i PNG.
- Czym jest rozdzielczość obrazu? #
- Liczbą pikseli w poziomie i pionie, np. 1920×1080. Im większa, tym więcej szczegółów i tym cięższy plik.
- Co oznacza DPI? #
- Liczbę punktów na cal — gęstość wydruku. Do druku przyjmuje się 300 DPI, na ekran wystarcza 72.
- Czym jest głębia kolorów? #
- Liczbą bitów opisujących jeden piksel. 24 bity to około 16,7 miliona barw, 8 bitów tylko 256.
- Czym jest model RGB? #
- Modelem addytywnym dla ekranów: czerwony, zielony, niebieski. Suma pełnych składowych daje biel.
- Czym jest model CMYK? #
- Modelem subtraktywnym dla druku: cyjan, magenta, żółty, czarny. Suma barwników daje ciemność.
- Czym jest model HSL? #
- Opisem barwy przez odcień, nasycenie i jasność. Wygodniejszy przy dobieraniu wariantów jednego koloru.
- Jak zapisuje się kolor szesnastkowo? #
- Trzema parami:
#RRGGBB.#FF0000to czysta czerwień. - Czym jest skalowanie obrazu? #
- Zmianą wymiarów w pikselach. Powiększanie rastra zawsze pogarsza jakość — brakujące piksele trzeba dopowiedzieć.
- Czym jest kadrowanie? #
- Wycięciem fragmentu obrazu. Zmienia kompozycję i wymiary, ale nie rozciąga pikseli.
- Jak zachować proporcje przy skalowaniu? #
- Włączając blokadę proporcji w oknie zmiany rozmiaru. Inaczej obraz zostanie ściśnięty albo rozciągnięty.
- Jak przeskalować obraz w GIMP-ie? #
- Menu Obraz → Skaluj obraz. Skalowanie samej warstwy to Warstwa → Skaluj warstwę.
- Jak wykadrować obraz w GIMP-ie? #
- Narzędziem Kadrowanie (Shift+C) albo Obraz → Kadruj do zaznaczenia.
- Jak zapisać wynik pracy w GIMP-ie do JPG? #
- Przez Plik → Wyeksportuj jako. Polecenie „Zapisz” tworzy plik XCF, czyli format roboczy GIMP-a.
Formaty plików graficznych
| Format | Kompresja | Przezroczystość | Do czego |
|---|---|---|---|
| JPEG | Stratna | Nie | Zdjęcia |
| PNG | Bezstratna | Tak, kanał alfa | Logo, grafiki z przezroczystym tłem, zrzuty ekranu |
| GIF | Bezstratna, do 256 kolorów | Tak, tylko pełna albo żadna | Proste animacje |
| SVG | Grafika wektorowa (tekst XML) | Tak | Ikony i logo skalowane bez utraty jakości |
| WebP | Stratna albo bezstratna | Tak | Zdjęcia i grafiki na strony — mniejsze pliki niż JPEG i PNG |
Ćwiczenia: Grafika komputerowa
Kolory HEX ↔ RGB i rozmiar bitmapy
#FF8000 = rgb(255, 128, 0). FF₁₆ = 255, 80₁₆ = 128, 00₁₆ = 0.
800 × 600 × 24 bity : 8 = 1 440 000 B ≈ 1 406,25 KB ≈ 1,37 MB (1 KB = 1024 B), bez kompresji.
Sprawdź się
Sprawdź się: 3 pytania z tematu Grafika komputerowa
-
Kompresja stratna występuje w formacie:
JPG trwale usuwa część informacji dla mniejszego pliku.
-
Który znacznik HTML osadza w dokumencie grafikę wektorową opisaną kodem?
SVG jest formatem wektorowym i może być zapisany bezpośrednio w kodzie HTML.
-
Uzupełnienie modelu barw CMY do CMYK oznacza dodanie:
Litera K oznacza składową czarną (key colour).
Wszystkie pytania testowe: Strony internetowe (696) → Ten temat ma w aplikacji 188 fiszek z powtórkami.